Waarom je gedachten niet de leiding hoeven te nemen

Negatieve gedachten worden pas echt een probleem wanneer we ze serieus gaan nemen en ernaar handelen. Iedereen heeft gedachten; dat hoort bij het mens-zijn. Het verschil zit niet in wat we denken, maar in hoe we met die gedachten omgaan.

De metafoor van de bus met passagiers

Stel je voor dat je hoofd een bus is. In die bus zitten allerlei passagiers, en elke passagier staat symbool voor een gedachte of stem in je hoofd. Misschien zit er een strenge innerlijke criticus, een pusher die altijd harder en sneller wil, een lolbroek die alles relativeert, of een levensgenieter die vooral wil ontspannen. Al deze passagiers horen bij de bus en maken deel uit van de reis die we het leven noemen. Net als gedachten zullen ze altijd met ons meegaan.

De bedoeling is echter dat deze passagiers ook echt passagiers blijven. Ze mogen er zijn, maar ze hoeven de koers niet te bepalen. Wat we vaak niet doorhebben, is dat we onbewust sommige passagiers een plek achter het stuur geven. Op dat moment stappen we zelf uit onze rol als neutrale observator en laten we een gedachte bepalen waar we naartoe gaan.

Als bijvoorbeeld de pusher achter het stuur kruipt, kun je je voorstellen wat er gebeurt: steeds maar doorgaan, eigen behoeften negeren en uitputting ligt op de loer. Hetzelfde geldt voor de criticus, die de route kan vullen met zelftwijfel en strengheid.

Acceptance and Commitment Therapy

Deze metafoor, die wordt gebruikt binnen Acceptance and Commitment Therapy (ACT), maakt op een heldere manier duidelijk waarom het zo helpend is om gedachten te herkennen en te erkennen, zonder er automatisch naar te handelen. We hoeven onze passagiers niet uit de bus te zetten. In plaats daarvan mogen we zelf achter het stuur blijven zitten. Gedachten mogen meereizen, maar jij bepaalt de richting.

Dwingende gedachten bij postpartum depressie

In het geval van een postpartum depressie kunnen gedachten heel dwingend en beangstigend voelen. In zo´n geval helpt de metafoor van een bus misschien niet genoeg om de lading ervan af te halen. Wel is het ook in zo´n geval belangrijk te beseffen dat gedachten geen daden zijn. Gedachten an sich zijn niet gevaarlijk, en het zijn ook zeker geen feiten. Opdringerige, negatieve of sombere gedachten zijn een symptoom van een postpartum depressie, en verdwijnen wanneer de depressie verdwijnt. Het is ook zeker mogelijk om hiervan te herstellen. Mochten de gedachten zo aanwezig zijn dat je er erg van schrikt en het je functioneren beinvloedt, praat er dan over en zoek professionele hulp, zodat je gesteund en geholpen kunt worden. Je kunt hiervoor terecht bij een huisarts, psycholoog of Praktijk Postpartum.